acemi'nin günlüðü

Uður Mumcu’nun “Bilgi sahibi olunmadan fikir sahibi olunmaz” sözünü eðer içtenlikle doðru buluyorsanýz, gerektiði yerde bu söze yollamada bulunmanýn ötesinde sözün gereðini yaþamýnýzda, tutum ve davranýþlarýnýzda yansýtmanýz gerekir. “Ben bildiðim kadarýyla da en doðru yorumu yapar, yargýda bulunabilirim” diyorsanýz, o baþka.

Yine yaþamýnýzda bazý kavramlarýn özümsenip özümsenmediði de, duruþunuzu belirleyen önemli etmenlerdendir. Örneðin; hem düþünce hem de inanç alanýnda olumlu bir kavram olarak dürüstlük konusundaki tavrýnýz, baþkalarýnýn hakkýnýzdaki yargýlarýnýn oluþmasýnda önemli bir rol oynar. Adil olmanýz, dürüst olmanýza baðlýdýr. Herhangi bir olayda hak gözetmediðinizde, adil olduðunuzu iddia etmeniz adil olmadýðýnýz gerçeðini deðiþtirmez.

Eþitlikten yana olmanýz, dürüst olup hiç kimseyi kayýrmamanýzý gerektirir. Güvenilir olmanýz da öyle. Eðer dürüst davranmazsanýz belki bir süre güvenilir izlenimi verebilirsiniz ama sadece dürüst olmadýðýnýz anlaþýlýncaya dek. Nesnellik gerektiren bir konumdaysanýz ama öznel bir tavýrdan kendinizi sakýnamýyorsanýz, dürüstlük konusunda yine sýnýfta kaldýnýz demektir.

NOKTA olayýna iliþkin yazýlanlar, olayýn özü kadar bunlarý da düþündürdü bana. Yeterli bilgi olmadan yapýlan keskin yorumlar, kesin yargýlar… Ýyi niyetli olmak yanlýþ yapma olasýlýðý önünde bir engel deðil. Ýyi niyetle ve hiçbir ard düþünce olmadan da olsa, yeterli bilgi sahibi olmadan erkence yapýlan yorumlar, dahasý yargýlar üretmeler bir yanlýþa imza atma olasýlýðýný da beraberinde getiriyor.

 NOKTA olayýndan baðýmsýz olarak; yerel ya da ulusal herhangi bir medya kurumunun (Gazete, dergi, TV, radyo…) gerekçesi ne olursa olsun yayýnýna ara vermek ve hatta kapanmak zorunda kalmasý üzücüdür. Dördüncü kuvvetin ve basýn özgürlüðünün aldýðý bir yaradýr.  Bunun yanýnda en az bunun kadar üzücü olan bir diðer nokta da; o kurumda çalýþan, ekmek yiyen ve eve ekmek götürenlerin iþsiz kalmasýna yol açmýþ olmasýdýr.

Bir gazete, bir dergi hem salt kendinden hem de kendi dýþýnda nedenlerden ve üçüncü bir olasýlýk olarak da hem iç hem dýþ nedenlerden ötürü kapanmak zorunda kalabilir. Bunu en iyi bilebilecek durumda olanlar da o gazetenin/derginin sorumlularý, kapatma kararý verenlerdir. Eðer bu nedenler üçüncü kiþiler açýsýndan belirsiz ise ancak bir takým tahminlerde bulunmak mümkün olabilir ki, iþte dürüstlük ve nesnellik en çok burada önem kazanýr. Gazeteye sýcak/soðuk olmanýz, kapanmasýna sevinmeniz/üzülmeniz deðerlendirmenizi etkilerse, yorumunuzda yanýlma payýnýz artar.

Bir yayýn kuruluþu –örneðin Gözcü gazetesi- patronu tarafýndan kapatýldýðýnda bu kapatmayý ve orada iþsiz kalan gazetecileri sorun etmiyor, ayný günlerde baþka bir yayýn kuruluþu –örneðin NOKTA dergisi- yine patronu tarafýndan kapatýldýðýnda gündemin birinci sýrasýna taþýyorsanýz, sorun bir yayýn kuruluþunun kapanmasý ve sizin Basýn Özgürlüðüne duyarlýlýðýnýz ötesinde bir þeydir.

NOKTA belki doðru bildiði yolda ödün vermediði için bir Basýn þehidi ya da gazisi dergidir… Ya da aksine bir olasýlýkla belki de görevini tamamlamýþ ve yayýnýný sürdürmesine gerek kalmamýþtýr. Maddi sorunlar yayýný sürdüremeyecek boyutlara ulaþmýþ olabilir. Bir baþka olasýlýk, ektiðini biçmiþtir. Þu anda aklýma gelmeyen olumlu/olumsuz baþka olasýlýklar da üretilebilinir. Ama sadece olasýlýklar. Oysa gerçek tektir ve bu aþamada –biraz önce de söylediðim gibi- sadece kapatma kararý verenlerce bilinmektedir.

Andýç ve günlük haberlerinin ve doðurduðu sonuçlarýn, yarattýðý tepkilerin bu kapatma kararý üzerindeki –varsa- etki derecesini bilebilmek için, bir süre geçmesi gerekecektir. Günlük haberi, ait olduðu ileri sürülen emekli oramiral tarafýndan sahte olduðu savýyla ve Ýst. Bakýrköy Savcýlýðýna þikâyet yoluyla yargýya yansýtýlmýþtýr. Yargý bu konuda kesin bir karar verinceye dek hem savcý hem yargýç olmaya soyunup generallere darbeci damgasý vurarak yorumlar yapmak ve NOKTA’nýn kapatýlmasýný bu önyargý ile iliþkilendirmek, sorgulamaksýzýn izleyenlerin gözünde kiþiye “darbe karþýtý” ve “basýn özgürlüðü savaþçýsý” bir yorumcu saygýnlýðý kazandýrabilir ama ucuz kahramanlýk olarak da deðerlendirilebileceði gibi, yanýlma ve yanýltma olasýlýðý da oldukça yüksek bir davranýþtýr.

NOKTA’nýn kapatýlmýþ ya da yayýnýna bir süre için ara vermiþ olmasý üzücüdür. Bu olayda gerçekliði saptanmamýþ çeþitli savlar açýklýk kazanmadan, bu savlar konusundaki kuþkular giderilmeden, yani gerçeðe iliþkin bilgi sahibi olmadan dergiyi kapatma üzerine fikir sahibi olmak olanaksýz geliyor bana. Uður Mumcu’nun “Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunmaz” sözünü çok önemsiyorum…